Gemeentelijke Herindeling Gooi en Vechtstreek 2 juni 2008

Rond 130 mensen waren afgekomen op de bijeenkomst, die ditmaal in Spant! werd gehouden.
Merendeels uit Bussum (ruim 80%), verder uit Naarden, Weesp, Muiden, Wijdemeren, Huizen en Laren; uit Hilversum en de Hilversumse Meent ontbraken deelnemers.
Onder de deelnemers natuurlijk ook veel lokale politici uit Bussum en enkelen uit Naarden en Laren; ook de burgemeesters van Naarden, Laren en Bussum waren aanwezig.

Na de inleidende woorden van de gespreksleider en de introducties door de gastsprekers ontspon zich de discussie tussen zaal en sprekers.

Het programma en de discussie werden mede opgebouwd aan de hand van onderstaande leidraad:

  • Concentratie in het debat op Gv4 (Bussum - Naarden - Muiden - Weesp), secundair BEL (Blaricum, Eemnes, Laren)
  • Standpunten in de diverse gemeenten
  • Beleidskader Gemeentelijke Herindeling
  • Coalitie-akkoord
Het Beleidskader Gemeentelijke Herindeling is een nota die in december 2002 door de Minister van Binnenlandse Zaken indertijd aan de Tweede Kamer is aangeboden en nog steeds richtinggevend is voor de beoordeling van voorstellen voor gemeentelijke herindelingen.
Dit Beleidskader stelt dat gemeentelijke herindeling alleen mogelijk is:
  • op verzoek van gemeenten, of
  • op voorstel van de provincie
Het kabinet geeft tevens aan dat zij gemeentelijke herindelingen niet entameert en niet oplegt. De Minister hanteert wel met de Tweede Kamer besproken ‘beoordelingscriteria’ om voorstellen te beoordelen.
De zes beoordelingscriteria aan de hand waarvan voorstellen worden getoetst zijn:
  1. Lokaal draagvlak
  2. Bestuurskracht
  3. Duurzaamheid
  4. Interne samenhang van de nieuw te vormen gemeente
  5. Regionale samenhang en evenwicht
  6. Planologische ruimtebehoefte
Het Beleidskader Gemeentelijke Herindeling met de 6 beoordelingscriteria en bijbehorende toelichting is, samen met andere bijpassende stukken, te vinden op de website BussumsBelang .

Het Coalitie-akkoord, vaak ook aangeduid als het Regeerakkoord, opgesteld in februari 2007, als basis voor het CDA - PvdA - ChristenUnie-kabinet Balkenende, besteedt ook aandacht aan gemeentelijke herindelingen.
In het Hoofdstuk VI over de Bestuurlijke inrichting en wetgeving staat als punt 2 opgenomen (op pagina 36):
Herindeling van gemeenten vindt plaats indien daarvoor voldoende lokaal draagvlak bestaat. De verantwoordelijkheid voor de toetsing daarvan berust bij het provinciebestuur; de wetgever toetst de voorstellen in principe uitsluitend op het gevolgde proces.
Ook het Coalatie-akkoord is te vinden op de hiervoor genoemde webpagina.

Als sprekers traden op:

  • de heer Maarten C. Haverkamp uit Nederhorst den Berg, Lid van de Tweede Kamer voor het CDA
  • de heer Ed Anker uit Den Haag, Lid van de Tweede Kamer voor de ChristenUnie
  • de heer Flip K. de Groot, raadslid in Muiden voor D66
  • mevrouw Wil de Vries-Kempes, raadslid in Naarden voor GroenLinks
  • de heer Gjalt Zondergeld, actief lid van de SP in Weesp
DINSDAG 3 JUNI 2008
CDA-Kamerlid Maarten Haverkamp: Kamer toetst niet meer op draagvlak
Veel vragen, weinig antwoorden bij debat over Gv4-fusie
DOOR TOM SCHERDER
BUSSUM - Draagvlak, bestuurskracht, solidariteit en angst. Dat waren gisterenavond de sleutelwoorden tijdens het tweede Politiek Café Bussum. Politieke kopstukken uit de regio, maar ook uit Den Haag lieten hun licht schijnen over de gemeentelijke herindeling in Gooi en Vechtstreek en dan met name over de Gv4-fusie tussen Bussum, Naarden, Muiden en Weesp.
Veel burgers, grotendeels uit Bussum, maar ook uit andere Gooise gemeenten, waren naar theater Spant! gekopmen om te horen hoe streekgenoot Maarten Haverkamp, Tweede Kamerlid van het CDA en Ed Anker, parlementariër voor de ChristenUnie over de fusie denken. De lokale inbreng kwam van Muidens raadslid Flip de Groot (D66), Wil de Vries-Kempes (GroenLinks Naarden) en Weesper Gjalt Zondergeld. 
De volle zaal ging met hen in debat.
De vraag is hoeveel burgers wijzer zijn geworden, want de boodschap van de landelijke politici was formeel en weinig opwekkend. Dat het niet voor niets was dat de provincie voor deze optie had gekozen. Anker opende met de stelling dat de regio met Gv4 weerbaar wordt en mooie dingen laat gebeuren. Hij kreeg teruggekaatst dat dat er al jaren mooie dingen gebeuren zonder Gv4.
Haverkamp poneerde de stelling 'Is er nog tijd voor solidariteit?'. Daar werd tegenin gebracht dat Bussum nu al op allerlei fronten solidair is.
Zondergeld stelde dat burgers het beste af zijn met kleinschaligheid. De Groot bleek vorostander van de fusie vanwege de opgaven waar Muiders en Weesp (Bloemendalerpolder) voor staan. Wil de Vries hekelde de winnaars- en verliezerscultuur tijdens zo'n fusieproces.
Met name de vraag hoe het draagvlak van de vier betrokken gemeenten straks in de Kamer getoetst gaat worden, is een lastige. Er ligt een nieuw regeerakkoord, aldus Haverkamp, waarin niet meer van de Kamer gevraagd wordt om het draagvlak te toetsen. De Gv4-fusie is de eerste 'probleemfusie', die langs de nieuwe meetlat wordt gelegd.
Nederhrster Haverkamp, zelf destijds het enige raadslid dat tegen de fusie van Wijdemeren was, kreeg de zaal niet mee toen hij beweerde dat Bussums verzet nu uit angste was ingegeven en hij nooit goede Bussumse argumenten had gehoord. Hij vond Bususmer Johan Vroegindeweij en ook burgemeester Milo Schoenmakertegen zich. Deze was van plan geweest niets te zeggen. Larens burgemeester Elbert Roest drukte de kamerleden op het hart om gezien alel energie die erin is gestoken deze zomer een besluit te nemen.

DINSDAG 3 JUNI 2008
Avond van herhaling en herkenning van volgers
DOOR Ingmar Meijer
BUSSUM - Een nieuw oor lag te luister. Het Politiek Café Bussum verzandde maandag in de Gooise herindelingdiscussie, met dezelfde mensen en de bekende argumenten. Daardoor werd het een avond van herkenning en herhaling voor de vaste volgers. 
Het onderwerp van de Gooise herindeling leeft in de regio. Dat blijkt iedere keer ook uit de opkomst van bijeenkomsten waar de de BEL-samenwerking of de mogelijke G4-fusie aan bod komt. 
De Bussumse politieke partijen, organisator van het politiek café, hadden hier al op gerekend en waren uitgeweken naar een zaal in Spant! in plaats van de wat kleinere en knussere zaal van het Filmhuis aan de Brediusweg. Daarmee ging wel de kracht van het eerste geslaagde café verloren. De opstelling was zoals die bij een inspraakavond, waardoor het geheel wat stijf aandeed in plaats van de gewenste losse benadering. 
Daarnaast duurde de inleiding van de vijf gastsprekers ook te lang. Maarten Haverkamp (Tweede Kamerlid PvdA), Ed Anker (Tweede Kamerlid ChristenUnie), Flip de Groot (D66 Muiden), Wil de Vries-Kempes (GroenLinks Naarden) en Gjalt Zondergeld (inwoner Weesp) hadden zo'n driekwartier nodig zich voor te stellen, verhaal te houden en hun vaak makkelijk te weerleggen stellingen te poneren.

Veel mensen gingen maandag in discussie over de G4-fusie in spant!. 
(Foto: Bob Awick)
 

Bussum tegen de rest. Dat was het beeld dat steeds werd opgeroepen. 
Nu Provinciale Staten het voorstel van Gedeputeerde Staten heeft aangenomen, dus het advies van een nieuwe gemeente van Bussum, Naarden, Muiden en Weesp, richten de partijen zich op de Tweede Kamer. Dat verklaarde ook de aanwezigheid van Haverkamp (inwoner van Nederhorst den Berg) en Anker. 

Vuist maken 
Met begrippen als solidariteit en angst wisten ze de Bussumers wel uit de tent te lokken. Het verleidde zelfs burgemeester Schoenmaker tot een gang naar de microfoon. 'Als één woord niet van toepassing is op Bussum, dan is dat angst wel', sprak hij. 'vanuit een positief gevoel wilden wij ook fuseren met Naarden, maar dat vond geen weerklank en daardoor zijn we wel in de problemen gekomen. 
Een nieuwe gemeente begin je niet om een vuist te maken om problemen als een A1 of Naardermeer tegen te gaan. Dat doe je vooral om er intern een betere gemeente van te maken', sprak de eerste burger. 
'En solidair zijn is iets anders dan een gedwongen fusie', voegde hij er nog aan toe.' Anker stelde dat een grotere gemeente weerbaarder is en dat daardoor mooie dingen kunnen gebeuren. Bussumer Johan Vroegindeweij weerlegde deze wankele stelling simpel. 'Er gebeuren hier al jaren mooie dingen. Daar hoeven we niet voor te fuseren. En solidair zijn we ook. We helpen anderen al jaren en dat zullen we ook blijven doen. Ook daar hebben we geen fusie voor nodig', zei het voormalig raadslid tegen de twee Kamerleden. 

Energie
Haverkamp had vooral Bussum opgeroepen zich solidair op te stellen, omdat de fusiekwestie in een impasse zit. 'Toon eens solidariteit met z'n vieren en ga zorgen voor de burgers, want één partij is zich wel erg aan het ingraven', stelde hij in zijn inleiding. De zorg voor het verloop van het fusieproject is terecht. De vier betrokken gemeenten kunnen maar niet tot een oplossing komen. Wil de Vries stelde dat er een funest klimaat is geschapen, waarin de partijen maar bitter weinig vertrouwen in elkaar hebben. Er wordt te weinig energie gestopt in een goede oplossing en te veel in verdedigen van de eigen wensen en standpunten. Dat was ook de conclusie die burgemeester Schoenmaker trok. Tot slot toch nog overeenstemming.


Profiel van de gastsprekers

Maarten Haverkamp

Maarten Haverkamp (CDA)De heer M.C. (Maarten) Haverkamp is CDA Tweede Kamerlid. Hij werd geboren in Langbroek op 15 maart 1974 en woont in Nederhorst den Berg. Naast Kamerlid is Maarten Haverkamp buitengewoon ambtenaar van de burgelijke stand in de gemeente Wijdemeren en de gemeente Weesp en lid van de Ledenraad van de Rabobank Vecht en Plassen. Sinds 1 februari 1998 is hij lid van het CDA. In de Tweede Kamer houdt hij zich onder meer bezig met binnenlandse zaken (Overheidsloket en informatiseringsbeleid), defensie (internationale veiligheid), verkeer en buitenlandse zaken. 
Na de lagere school volgde de heer Haverkamp van 1986 tot 1993 havo en vwo aan het Comenius College te Hilversum. Aansluitend studeerde hij tot 1999 theologie aan de Vrije Universiteit, maar voltooide deze studie niet. Hij heeft tevens een opleiding professional consulting, AMBI en Domino R5 Designer gevolgd. 
In zijn functie als Tweede Kamer-lid keerde hij zich in april 2007 tegen de toenemende 'verengelsing' van de nationale luchthaven Schiphol. 
Officiële website Maarten Haverkamp
 

Ed Anker

Ed Anker (CU)De heer E. W. (Ed) Anker is CU Tweede Kamerlid. Hij werd geboren in Beverwijk op 30 juni 1978 en woont, na jaren in Zaandam, sinds kort in Den Haag.
Voor Ed Anker lid werd van de Tweede kamer was hij van 2005 tot 2007 lid van de gemeenteraad van Zaanstad, bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2006 was hij lijsttrekker voor zijn partij. Tijdens zijn middelbare schoolperiode kreeg hij bij het vak maatschappijleer belangstelling voor het politieke bedrijf. Hij studeerde vervolgens politicologie aan de Universiteit van Amsterdam. In zijn studententijd was Anker voorzitter van de Navigators Studentenvereniging (NSA), een christelijke studentenvereniging in Amsterdam. Vervolgens werd hij fractiemedewerker bij de gecombineerde fractie van de ChristenUnie-SGP in de Provinciale Staten van Noord-Holland. Daarna was hij werkzaam bij Gemeenteraad.nl dat adviezen en opleidingen aan gemeenteraadsleden geeft. Anker is afkomstig van PerspectieF, de politieke jongerenorganisatie van de ChristenUnie. Eén van zijn eerste politieke optredens op de landelijke televisie vond plaats tijdens een uitzending van het Talpa-programma Koppensnellers aan de vooravond van de Tweede Kamerverkiezingen van 2006. Daarin werden personen uitgenodigd die voor hun partij laag op de kieslijst stonden, en werd hen één minuut zendtijd gegund om reclame te maken om daarmee te trachten voorkeurstemmen binnen te slepen. Anker die achtste stond op de kandidatenlijst van de ChristenUnie won het debat in de eerste aflevering, maar moest het in de tweede aflevering uiteindelijk afleggen tegen Boris van der Ham (D66). “Mensen als André Rouvoet en Gert Schutte (oud-Kamerlid voor de GPV, gefuseerd met RPF tot ChristenUnie) zijn voorbeelden voor mij. Inhoudelijke kennis integer en goed gebruiken. Rouvoet heeft de partij ook echt een gezicht gegeven. Maar ik ben geen idolenman.  In de Kamer wil ik aandacht vragen voor vreemdelingenbeleid en sociaal beleid. Hoe gaan we om met mensen die buiten de boot vallen? En de relatie tussen het rijk en de lokale overheden. Ik was voordat ik kamerlid werd adviseur voor een adviesbureau dat gemeenten en provincies adviseert en tijdelijk personeel levert. Ik kom bij veel gemeenteraden over de vloer. En die vergaderzalen doen me echt iets: hier gebeurt het. Soms krijg ik er zelfs een beetje kippenvel van. Mijn grootste wapenfeit uit de gemeenteraad is mijn debuut. Ik mocht in mijn maidenspeech – anderhalf uur nadat ik raadslid was geworden – meteen het hele beleid van Zaanstad van kritiek voorzien. Ik improviseerde mijn verhaal met enkel een spiekbriefje. De volgende dag stond in de krant dat ik de prijs voor het soepelste betoog met gemak zou hebben gewonnen.” 
 

Flip de Groot

In Muiden is Flip de Groot sinds november 2007 gemeenteraadslid voor D66. 
Maar al eerder was hij daar actief; in de vorige raadsperiode was Flip de Groot wethouder van onder meer Economische Zaken, Milieu en Recreatie en Toerisme.
Sinds mei 2007 is Flip de Groot tevens 'duo-Statenlid' voor D66 in de provincie Noord-Holland. Daar maakt hij o.a. deel uit van de Statencommissie Financiën, Europese Zaken, Personeel en Organsiatie (FEPO); in deze commissie is het voorbereidend overleg gevoerd over de gemeentelijke herindeling in het Gooi. Flip de Groot is een voorstander van de GV4, zowel in Provinciale Staten, als in de Gemeente Muiden.. Hij zegt o.a. "Bij D66 staat de mens centraal en de menselijke capaciteit tot vernieuwen. Onze provincie kent de nodige zaken die verbetering behoeven. Op het gebied van Milieu, Dierenwelzijn, Ruimtelijke Ordening, Verkeer & Openbaar vervoer, Huisvesting en Economie. Veel partijen beloven op elk onderdeel heel veel. Dat is mooi, maar iedereen voelt ook aan dat niet alles zonder keuzes kan worden opgelost. Tenzij je in staat bent door innovatie en creativiteit de spanning tussen de doelstellingen op te lossen. Ook dan moet je keuzes maken!" Over de fusie zegt D66 vanuit de Statenfractie: "D66 heeft de voorkeur om de gemeentelijke herindelingsprocessen van onderop te laten ontstaan, omdat dit nu eenmaal veel beter is dan de gemeenten te dwingen tot samenvoeging of samenwerking. Maar het kan ook in sommige gevallen zo zijn dat het onvermijdelijk is dat de gemeenten moeten samenwerken of samengaan. Wij hebben begrip voor het standpunt van Bussum, dat men vanwege gezamenlijke sociale kenmerken graag wil fuseren met Naarden, maar niet met Weesp en Muiden. In hun ogen is de gemeente kennelijk een homogene sociale eenheid."
 

Wil de Vries-Kempes

Wil de Vries (GroenLinks)Wil de Vries-Kempes (55) is fractievoorzitter van GroenLinks in de gemeenteraad van Naarden. Haar raadslidmaatschap startte in april 1994. Sinds dat moment heeft GroenLinks bij iedere gemeenteraadsverkiezing zetelwinst geboekt. Van de 17 raadszetels worden er vanaf april 2006 door GroenLinks 4 bezet. Daarmee is GroenLinks in grootte - na de VVD - de tweede partij in de vestingstad. Door de VVD uitgesloten van deelname aan het college van B&W geeft het GroenLinks-kwartet kritisch en constructief tegengas aan een bestuurscultuur die al decennia lang wordt gedomineerd door VVD en CDA. Een cultuur waarin volgens haar meer tijd wordt besteed aan het praten over geld dan aan het samenleven van mensen. Haar werkervaring als ergotherapeut in de kinderrevalidatie bracht haar in contact met het Hoger Beroeps Onderwijs. Jarenlang was zij docent ergotherapie. Sinds 2 jaar werkt zij vanuit het Maagdenhuis voor de Hogeschool van Amsterdam en Universiteit van Amsterdam en houdt zij zich bezig met onderwijskwaliteit en onderwijsontwikkeling. Creativiteit, gekoppeld aan realiteitszin en doorzettingsvermogen, noemt zij als typering van haar handelen in politiek en werk. Die realiteitszin heeft het standpunt van de GroenLinks fractie als het gaat om zowel de regionale samenwerking als de gemeentelijke herindeling medebepaald. 
 

Gjalt Zondergeld

Dr. G.R. Zondergeld werd geboren in 1937 en woont sinds 1973 in Weesp. Hij is docent Nieuwste Geschiedenis aan de Vrije Universiteit en is gespecialiseerd in de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog, fascisme en nationaal-socialisme, daarnaast is de heer Zondergeld actief SP-lid in de gemeente Weesp. Na zijn studie geschiedenis aan de Rijksuniversiteit in Groningen werd hij een aantal jaren geschiedenisleraar; in 1971 docent Nieuwste Geschiedenis geworden aan de lerarenopleiding de Vrije Leergangen in Amsterdam. In 1978 promoveerde hij over de Friese taalstrijd en werd docent aan de VU tot zijn pensionering in 2002. Hij publiceerde voornamelijk over de politieke geschiedenis van Nederland en België in de periode 1930 - 1970 met in het bijzonder aandacht voor nationalisme en fascisme. In Weesp heeft hij zich veel beziggehouden met de strijd voor het behoud van het historisch karakter van de oude binnenstad en van de polders rondom Weesp. Dit deed hij o.m. in de Vereniging tot Behoud van Karakteristiek Weesp (1988 - 1997). 
Thans treedt hij op als voorzitter van het in 2004 opgerichte Actie Comité Centrumvisie Weesp (ACW). 
In een column over herindeling voor de site van de Gemeente Weesp schreef hij o.a.: “Natuurlijk moeten we tegen deze opgelegde fusie zijn ! Wat is dat voor een democratie? Topbestuurders van de provincie en daar achter weer van het rijk hebben bedacht, dat grotere, liefst uit verschillende dorpen en steden samengestelde gemeenten, zonder echt hart veel makkelijker te besturen zijn. Voor hen is dat ook zo. Als Weesp deel gaat uitmaken van een onoverzichtelijke gemeente als het 'Naardermeer', dan kunnen actievoerders in Weesp of in Muiden voortaan hun mond wel houden, want de afstand in de meest letterlijke zin tussen bestuur en burger zal dan nog veel groter geworden zijn dan nu.” Zie de column van Gjalt Zondergeld


Voor het laatst aangepast op 7 augustus 2008
© OPR/Advies